تخریب بی وقفه میراث ملی و بازدارنده های بی تاثیر!

بویژه آن افرادی که در بدنه مدیریتی میراث فرهنگی کشورند اما کمترین اطلاعات از بناها و مجموعه های فرهنگی و تاریخی تحت اشراف خود دارند و به نوعی باید پاسداران و میراث بانان این مجموعه ها و بناها باشند اما در عمل نیستند!مدیر یا فرد فعال میراثی که از جنگ نرم تعاریف خوب و قابل قبولی ارائه می‌دهد، باید خوب هم بداند میراث فرهنگی از اصلی‌ ترین سرمایه‌ ها ی قدرت نرم یک ملت است.اگر تعریف از جنگ نرم این است:جنگ تقدس‌زدایی از ارزش‌ها» و «جنگ تخریب اعتمادهای اجتماعی». همین تعریف، محک خوبی برای سنجیدن کارنامه چنین مدیری در قامت معاونت اصلی و راهبردی وزارت میراث فرهنگی است اما چنین معاون میراث فرهنگی کشورمان دقیقاً مسئول همان ابزاری است که ملتها با آن روایت خود را جهانی می‌کنند. وقتی مسئول میراث درباره قدرت نرم می‌نویسد اما از میراث نمی‌گوید، یا متن را در جایگاه دیگری نوشته یا جایگاه مدیریتی خود و ارزش‌های مترتب بر میراث فرهنگی کشور را جدی نگرفته است.

این‌ مدیر مطرح وزارت میراث جای مهمی دیدار و در حاشیه آن دید و بازدید خود اظهار داشته است: از حدود ۱۴ هزار بنای تاریخی کشور فقط ۲ هزار بنا در اختیار وزارت میراث فرهنگی است و ۱۲ هزار بنا دست نهادها و اشخاص دیگر است که البته چنین آماری مخدوش است و به هر روی صحیح نیست و اگر این آمار صحیح باشد هم،از حرف آخر یک متولی میراث نیست. اعتراف به این است که متولی اصلی حفاظت، اختیاری بر بخش بزرگی از آنچه باید حفظ کند ندارد.یا سال گذشته همین معاون پر تلاش گفته اند: هفت پرونده باز برای استرداد اموال تاریخی از خارج کشور داریم، اما هزینه وکیل چنان بالاست که «در توان ما نیست».

 رسانه‌ها این را بحران اولویتها و بی‌برنامگی ساختاری خواندند.سوال اینجاست چرا کشوری که در سخنرانی‌ های مقامات رسمی اش از قدرت نرم و تمدن‌ سازی های نوین می‌گوید،چرا برای پس گرفتن آثار تاریخی اش وکیل ندارد؟! از جانب چنین معاون محترم اعلام شده ۱۴۹ اثر تاریخی، از جمله ۵۴ موزه و ۵ اثر جهانی در ۱۸ استان، آسیب دیده و برآورد اولیه خسارت ۷ هزار میلیارد تومان است، یعنی بیشتر از کل بودجه وزارتخانه میراث فرهنگی و باید دید آیا این سخن شوخی است یا به واقعیت نزدیک است؟! بسیاری پرسشها و نقل قولهای در رابطه با این معاونت و سایر معاونت های میراثی که با حرف و قول و عمل و کارکرد مدیران میراثی کشور همخوانی ندارد.از سوی دیگر مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در بررسی لایحه بودجه ۱۴۰۵ وضعیتی را نشان داده که با ادعای حفاظت از میراث جور درنمی‌آید.اعتبارات هزینه‌ای وزارت خانه حدود ۲۴ درصد بالا رفته و اعتبارات عمرانی،مستقیماً صرف مرمت،بهسازی و ساماندهی محوطه‌ها و آزادسازی حریم می‌شود که بیش از ۲۹ درصد کم شده است.

 نسبت سرمایه‌ای به جاری از ۵۵ به ۳۹ درصد رسیده و ردیف «حفاظت، احیا و مرمت»با وجود تورم بدون افزایش مانده است. همان گزارش به‌روشنی می‌نویسد که وزارتخانه همیشه قصور مدیریتی را با کمبود بودجه توجیه کرده است. پرسش ساده است؛معاونی که در سخنرانی‌ها مدام و مستمرا از خطر جنگ نرم میگوید،در برابر این کاهش چه کرده است؟

نکته دیگر اینکه در نظام حفاظتی‌ میراث فرهنگی که همه‌ چیزش ابلاغیه است و لودر را متوقف نمی‌کند،گفتن و نوشتن و تهدید و خواهش کارکرد ندارد.همچنان که شکایت قضایی و قول بازسازی، همان چیزیست که در همه ماجراهای تخریب های میراثی شنیده‌ایم و رسانه ها آن ها را درج کرده اند اما بی فایده و بی اثر بوده و گویا اهرم بازدارندگی های میراثی برای مقابله با تخریب آثار تاریخی ارزش و اعتبار و کاربرد چندانی ندارد!

بنابراین باید فکر و چاره ای اساسی کرد و در این باره طرحها و برنامه های لازم الاجرا مصوب و به مرحله عمل رساند تا شاید میراث ملی و فرهنگی کشورمان حقیقتا و واقعا حفظ و حراست و صیانت گردد.